1-Try your best to stay away from the market for the first 15-25 minutes, I call that period the “wild wild west”, you will usually get a better price if you wait for the dust to settle, that goes for longs and shorts. My experience tells me that you will get a better entry if you are patient, strong stocks usually pull back to a more ‘buyable’ level, same with short ideas. I only use strong opens (up or down) to take profits (sell or cover)

2- Follow the tape and trade what is in front of you. Economists and pundits never traded and they are usually wrong. Put them on mute.

3- Don’t EVER buy a ‘tip’, it’s like borrowing someones Chapstick, you don’t know where it started.

4- JP Morgan said ” I will never buy at the bottom or short at the top, but I will make my money in that 60% area” I feel the same way.

5- I don’t chase stocks and I rarely if ever average down. Small losses are cool.

6- Ride the market’s coattails. Never try to out think it. The market is the one place where following trends and not making them is cool.

7- Trade with stops or don’t trade.

8- Don’t let a gain turn into a loss. Sell pieces on the way up, your in the market to monetize, not to cheer a winner.

9- Raise your stops always, as price moves in your favor.

10- Trade a few stocks well, if you need to have a basket of names every day, go buy a mutual fund.

Korte vertaling

1. Blijf tijdens de eerste 15-25 minuten weg van de beurs. De opening van de handel wordt ook wel eens de ‘wild wild west’ genoemd. U wacht beter af tot het ‘stof’ is gaan liggen, zo vermijdt u miskopen in een onrustige markt. Dit tijdstip ordt ook wel eens “suckertime’ genoemd.
2. Volg de trend en negeer wat economen en waarnemers beweren.
3. Koop nooit een tip die u zomaar heeft gekregen, u weet niet waarom die tip circuleert. Maak zelf uw analyses.
4. Probeer niet te timen. U zal toch nooit exact kopen op de bodem en verkopen op de top. Speel in op de trend.
5. Ga niet achter koersexplosies of probeer uw verliezen niet te beperken door lager  bij te kopen. Neem uw (klein) verlies op tijd.
6. Probeer niet slimmer te zijn dan de markt. De trend volgen is altijd winstgevender dan eigenzinnig te zijn.
7. Handel met stop loss limieten.
8. Laat een winstgevend positie niet wegzakken tot een verliespost.
9. Trek regelmatig uw stop loss niveaus op  in een stijgende markt.
10. Beperk het aantal aandelen dat u in portefeuille heeft, zodat deze op te volgen zijn. Indien u een grotere aandelenmand wil hebben, dan koopt u beter een ETF.

U ziet dat er veel gelijkenissen zijn met mijn beursadviezen. Ik kan er alleen maar mee akkoord gaan.

Kan men echter van een beurs”wijsheid” of eerder van een beurs”stommiteit” spreken? Wie dit jaar de beurs verliet op 1 mei en terugkeerde op 1 september heeft een indexrally gemist van meer dan 20% op 4 maanden.

U mag het opzoeken, maar veel indexstijgingen van die grootte op zo’n korte tijd zal u in de geschiedenis niet tegenkomen. Ook niet tijdens de zogenaamde supermaanden in de winter.

Het besluit kan daarover kort zijn: Als men zich laat leiden door zulke “wijsheden”, al bezitten ze ergens een theoretische grond van waarheid, kan het in de praktijk echter lelijk tegenvallen.

Wie vandaag terug instapt en de beurs daalt mogelijkerwijze 20% in de volgende 4 maanden. Wat ben je dan met deze “wijsheid” geweest?

Timen is zeer belangrijk om winst te hebben: laag kopen en hoog verkopen levert de meeste winst op en dat doe je best met fundamentele analyse van het aandeel, geholpen door TA. Laat die “wijsheden” voor wat ze zijn. Kent u er ook waarin u niet gelooft?

Reeds meer dan een jaar stelt zich de vraag: Krijgen we deflatie of (hyper)inflatie. De meeste landen bevinden zich nu min of meer in een deflatoire periode, doch klinken de waarschuwingen voor hyperinflatie steeds luider. Grondstoffen die aan een spectaculaire klim begonnen zijn en waarschuwingen dat vooral de dollar en de euro door de ongebreidelde geldschepping niet alleen flink van hun pluimen zullen moeten laten, maar straks helemaal niets meer waard zullen zijn. Onvoorstelbaar, maar dat dachten ze ook in het vooroorlogse Duitsland of recenter in Argentinië. Daartegenover roept de bank JP Morgan dat zich hiertegen indekken met goud een stommiteit is,  goud zal de volgende jaren niet meer stijgen.
Ook volgens Bernanke zijn de groene scheuten van het voorjaar verder doorgegroeid en is het bezweren van de depressie een feit. De wereld en in het bijzonder de Westerse wereld is begonnen aan het herstel. De beurzen, een handje geholpen door banken en media (beide enorme manipulators), volgen deze lijn en hebben een enorm klim achter de rug. De krediet- en economische crisis lijken al lang vergeten door de beleggers en stuwen de beurzen nu reeds meer dan 50% hoger dan het dieptepunt begin dit jaar, nauwelijks enkele maanden later dan toen het bloed door de straten vloeide en het totale instorten van de economie en het financieel stelsel een kwestie van tijd was.  Hierin schuilt een groot gevaar: Indien de werkelijkheid zwaar zou tegenvallen, is een echte crash nabij. En hoe hoger de beurs klimt, hoe groter en sneller de crash zich kan voltrekken: 10 tot 20 procent op enkele dagen, zelfs op 1 dag, behoort dan tot de mogelijkheden, want een echte crash doet zich altijd voor in een (snel)  stijgende beurs en wie wil nog eens een jaar als 2008 meemaken en toekijken hoe zijn aandelen dag na dag  minder waard worden. Deze gedachte zou paniek kunnen veroorzaken.
Ergens stond te lezen (niet zelf uitgerekend) dat de AEX-index bij historisch gemiddelde koers/winst verhouding (welke voor veel beleggers toch een belangrijk gegeven is) de waarde 30 zou moeten hebben. U leest het goed: De AEX  ( nu 300) zou 10x boven zijn historisch gemiddelde noteren. Een mens zou van minder panikeren. De vele verliezen en de veel kleinere winsten van de ondernemingen tijdens de laatste 2 kwartalen zijn daar debet aan. Deze situatie kan zo niet blijven natuurlijk, de resultaten van de ondernemingen zullen wellicht terug normaliseren, maar er is duidelijk nog een lange weg af te leggen. Tot nader order leven we met een opgeblazen AEX (ook alle andere indexen) die ieder moment kan imploderen.
Er zijn er die zich  bewust  zijn van dit gevaar en hebben besloten om de zwartepiet, hun laatste kaart, door te geven.  Ze roepen iedereen op om hun winsten te nemen en al hun aandelen te verkopen.  Voor wie veel winst heeft, is dit geen slecht idee. Probleem is dat je dan geen kaarten meer hebt om verder te spelen. Wie vindt dat hij graag nog meer winst wil, kan met een deeltje van zijn reeds gerealiseerde winst putopties kopen om zich te beschermen tegen grote dalingen en daarnaast speculeren op een verdere stijging van de beurs. Is het enkel een tijdelijk dipje dan neem je eventueel winst op je opties en heb je nog steeds je aandelen. Een tweede mogelijkheid is trailers op je aandelen zetten, waarbij ze automatisch tijdig verkocht worden indien ze aan een daling beginnen. Blijft de beurs integendeel nog maanden  (of jaren) stijgen, dan pik je ook die winst mee.
Wie geen aandelen meer heeft, zal ontdekken dat Tina (There is no alternative) nog altijd rondloopt. Daar zit je dan met je cash die na hyperinflatie niets meer waard kan zijn. Dan maar uw cash omzetten in goud? Ja! En  deflatie dan? U merkt het: de spreidstand is nog nooit zo groot geweest.

Bij wie kunnen we beter zijn dan bij Warren Buffett, de succesrijkste belegger tot hiertoe, om deze vraag te beantwoorden. Welnu hij splitst het antwoord uit in twee puntjes:

1. VERLIES NOOIT GELD
2. ONTHOUD PUNT 1

(foto gamma)

Duidelijker kan je het niet zeggen. Deze puntjes gelden niet alleen bij het beleggen, overal waar je met geld te maken krijgt, moet je hiervoor oppassen. In het dagelijkse leven doen we nochtans ons best om dit te vermijden, waarom dan ook niet op de beurs?
Zowel bij aankoop en verkoop van aandelen of NIETS doen, want dat is ook een beslissing!, moeten deze 2 puntjes het eerste zijn waaraan je denkt alvorens een beslissing te nemen. Een geruststelling is dat iedereen wel eens met verlies te maken krijgt, in 2008 maakte waarschijnlijk de overgrote meerderheid verlies, maar door deze puntjes immer in gedachte te houden, zal je veel bewuster beleggen en vooral grote verliezen beperken. Zeker vandaag met het internet, is handelen slechts een kwestie van een paar muisklikken en belandt dat bewust beleggen soms in het vergeethoekje. Toen men zich vroeger naar de bank moest begeven om een beursorder te laten uitvoeren, was de aan- of verkoop een stuk lastiger en dus bewuster.
We zijn het er dus over eens dat beleggen moet gelijkstaan met winst maken, anders heeft het weinig zin. Hoe gaan we daarvoor te werk? Beursadvies 2,3 en 4 zal gaan over respectievelijk de drie belangrijkste handelingen: wanneer tot aankoop overgaan: waarom u in 2008 niet mocht kopen!, wanneer “niets doen” en wanneer verkopen: hoe u  uw verlies kan beperken en uw winsten tijdig kunt binnenrijven.

De cijfers voor particuliere beleggers zijn dramatisch. 90% van hen zou op het einde van de rit verlies maken. Diverse redenen worden aangehaald:

• Ze verkopen te vlug na een kleine winst, maar laten hun verliezen eindeloos oplopen.
• Ze verlaten de beurs na een slecht jaar, om terug te komen als de beurs op een hoogtepunt staat.
• Ze traden te veel, waardoor het rendement opgeslorpt wordt door kosten.
• M.a.w. Paniek en hebzucht staan te veel vooraan in het woordenboek.
• Ze veranderen teveel van tacktiek zonder die een kans te geven.
• Ze hebben geen plan, noch orde of discipline.

Je kan nog wel enkele redenen verzinnen waarom het niet goed loopt. Ken je ook dat gevoel dat je bij winst wel 100 keer naar de cijfertjes wil kijken, maar bij verlies liever wegkijkt? Zeer menselijk, nochtans wie een goed belegger wil zijn, zal in beide gevallen even neutraal moeten zijn.

Verkoop je in paniek, omdat je denkt dat de beurs de volgende dag misschien zwaar zal dalen? Of koop je gretig omdat je vreest de rally te missen? Bezorgt de beurs je slapeloze nachten omdat je het gevoel hebt de zaken niet meer in de hand te hebben? Toch belangrijke zaken. Dan moet u zich de vraag stellen: is de beurs iets voor mij? Misschien kun je dan het volgende doen: Stop drie maanden met beleggen op de beurs. Is uw leven een stuk aangenamer geworden en is de rust in uw leven teruggekeerd, dan is de conclusie duidelijk: De beurs is er niet voor u. Mist u daarentegen de dagelijkse adrenaline en kicks van de beurs, dan bent u misschien wel verslaafd.

Hierin kan niemand u bijstaan, enkel uzelf zijt daar meester ervan. Uw omgeving kan mogelijk signalen uitsturen, die u dan gepast moet interpreteren.

Misschien nog een laatste advies: Zoek naar die manier van beleggen die het beste past bij uw persoonlijkheid. Defensief of agressief? Risicoarm of risicovol? Bepaal met welk deel van uw vermogen u meer risico wilt nemen, zonder dat u in de problemen kunt komen. Neem geen risico’s met geld dat u morgen nodig hebt om noodzakelijke goederen te kopen. Misschien helpt een bepaalde beleggingsservice of het kopen van een indexfonds. Deze laatste is veel goedkoper dan de gewone beleggingsfondsen van de bank en… is het niet bewezen dat het aartsmoeilijk is de index te kloppen?

Dit tiende advies ben ik eind juni aan het schrijven. Toeval wil, dat ik mijn beursjaar afsluit op 30 juni en dan mijn balans van het jaar opmaak. Dit is een veel geschikter moment dan tijdens de eindejaarsfeesten. Nadien kan ik dan zorgeloos een drietal weken met vakantie in juli. Geen tv, krant of laptop heb ik dan bij de hand. Hoeft ook niet want de beurs laat ik dan volledig links liggen. Tegen 30 juni zijn bijna al mijn posities gesloten. Alleen nog 100% gedekte aandelen bevinden zich nog in mijn portefeuille. Aandelen gedekt door puts en/of trailers.

Ondanks dat de Oostenrijkse economische school mij meer genegen is, ga ik nu tijdelijk vol keynesiaans. Ik begin alvast met het bestellen van een blonde Leffe. Prosit en op een volgend beursjaar!

Dit advies maakt deel uit van een reeks van 10. Elk afzonderlijk hebben ze niet de waarde die ze verdienen. Advies 1 waarschuwt om bewust te beleggen en zo verlies te vermijden, advies 2,3 en 4 bespreken het kopen, bijhouden en verkopen van aandelen, advies nr.5 toont aan dat opties u daarbij kunnen helpen. Advies 6 t.e.m. 10 zijn randadviezen, maar daarom niet minder belangrijk. Advies 6 handelt over kennis, orde en discipline. Advies 7 bespreekt naar wie u niet moet luisteren en 8 naar wie wel. Advies 9 vertelt hoe je best rekening houdt met de gek(te) en advies nr. 10 raadt aan om ook uzelf te beoordelen. De tien adviezen samen zullen u helpen de verliezen te beperken en hopelijk u in staat te stellen om meer winst te maken.

Zo was de (be)dotcom rage begin deze eeuw een bekend voorbeeld. De volledige Nasdaqbeurs steeg met 1400% op nauwelijks 10 jaar tijd. Om nadien in slechts 2,5 jaar terug te vallen naar 25% van zijn topwaarde. We mogen nu al besluiten dat de Nasdaq nooit meer zijn top zal evenaren. Zelfs vandaag, 10 jaar later, staat de Nasdaq nog steeds slechts op 25% van zijn top (inflatiegecorrigeerd). Bepaalde aandelen noteerden toen tegen 100x à 200x de winst en vele “goeroes” vonden dit normaal. Erger nog: er werden miljarden neergeteld voor bedrijven die nog nooit winst hadden gemaakt, noch een businessplan hadden die toekomstige winsten konden voorleggen. Dit was de tijd van de “nieuwe” economie. Er werden nieuwe termen geïntroduceerd (zoals ebitda) en theorieën uitgevonden, om toch maar te verdoezelen dat deze ondernemingen geen winst maakten. (EBITDA: earnings before I tricked the dumb editor)

Wie deze gekte doorzag (o.a. Buffett die er niet aan mee deed zie ook beursadvies nr.8), en zijn karretje vollaadde met putopties, werd rijk door de hebzucht van de anderen.

Slechts enkele jaren later in 2008, zagen we al een nieuwe gekte. Nu in de tegenovergestelde richting. Aandelen werden “en masse” buitengegooid. Tegen EENDER welke prijs. Zo kreeg je koers/winst verhoudingen te zien van minder dan 1, beurskapitalisaties die lager waren dan de cash die op de rekening stond en dividenden die opliepen tot 50%. Nooit eerder gezien. De reden was dat grote beursspelers in liquiditeitsproblemen kwamen, waarbij ze geen andere keuze hadden dan hun aandelen te dumpen om aan cash te geraken. Dit vergrootte de reeds aanwezige paniek. Door geen onderscheid te maken tussen de kwaliteit van de diverse aandelen (cf. Renault-GM), werd 2008 een “gek” beursjaar. Ook hier lagen voor de “contrarians” opnieuw kansen.

We komen hierdoor terug bij mijn andere adviezen ( nr.2, 3 en 4). Zowel beurzen als aandelen kunnen zeer fel overgewaardeerd of ondergewaardeerd worden. Je doet er dan je profijt mee om zolang mogelijk van de trend te profiteren, zelfs al zijn de koersen onrealistisch hoog of laag.

Het komt erop aan om vooral de anderen gek te laten doen, waarmee u winst kunt halen. Altijd werken met vooraf vastgelegde limieten is een gulden regel. Het kan soms lukken dat u al meteen een flinke winst op zak steekt door uw limiet zeer laag te leggen. Nog niet zo lang geleden kon je blue chips 30% intraday zien schommelen. Ook de Dow Jones steeg ll. met 700 punten op een half uur (Het Plunge Protection Team zal niet ver weg geweest zijn). Door het inleggen van een lage limiet kunt u al meteen op rozen zitten.

De vraag blijft over: Hoe kan dit toch, die gekte op de beurs. De beurs heeft toch altijd gelijk?

Als je het theoretisch bekijkt is de kans op stijgen of dalen van een aandeel altijd even groot: Fifty-fifty (is niet helemaal correct, want er is ook een kans dat het aandeel pas op de plaats maakt). Wat doet aandelen stijgen: een verbeterde marktsituatie, beter dan verwachte cijfers of overname nieuws. Een daling wordt dan weer veroorzaakt door het omgekeerde. Toch merk je dat aandelen ook fel kunnen stijgen of dalen zonder dat er nieuwe feiten bekend zijn. Dan komen we onherroepelijk bij psychologie terecht. Psychologie is zo’n belangrijk ingredient omdat het gewoon inherent aan de beurs is:

Bij iedere beurstransactie DENKEN beide partijen een goede zaak te doen. Nochtans: de ene VERKOOPT zijn aandelen en de andere KOOPT die aandelen. Deze enorme tegenstrijdigheid is de reden dat de beurs onvoorspelbaar is. Ook vele (al dan niet zelfverklaarde) beursgoeroes gaan daardoor vaak de mist in. De massa gegevens die dagelijks de wereld worden ingestuurd en de verscheidene manieren om de waarde van aandelen te bepalen zorgen voor een constant verschuiven van het evenwicht tussen kopers en verkopers, zelfs al hebben die gegevens geen economische invloed op het aandeel. De prijs van een aandeel wordt hier de speelbal van.Wie Mr Market van Benjamin Graham kent, weet hoe irrationeel kopers of verkopers van aandelen kunnen zijn. Er is echter één soort belegger die hiermee zijn voordeel doet: die zonder emotie.

Dit advies maakt deel uit van een reeks van 10. Elk afzonderlijk hebben ze niet de waarde die ze verdienen. Advies 1 waarschuwt om bewust te beleggen en zo verlies te vermijden, advies 2,3 en 4 bespreken het kopen, bijhouden en verkopen van aandelen, advies nr.5 toont aan dat opties u daarbij kunnen helpen. Advies 6 t.e.m. 10 zijn randadviezen, maar daarom niet minder belangrijk. Advies 6 handelt over kennis, orde en discipline. Advies 7 bespreekt naar wie u niet moet luisteren en 8 naar wie wel. De tien adviezen samen zullen u helpen de verliezen te beperken en hopelijk u in staat te stellen om meer winst te maken.

1. Gestuurde Bankadviezen

De adviezen van bankanalisten heb ik al lange tijd gelaten voor wat ze zijn. Ze veroorzaken vooral lemmingengedrag (des mensen) en zijn meestal veel te laat. Pas op: de analyses die ze maken zijn zeker de moeite waard om te lezen. Je doet er vooral kennis mee op (beursadvies nr.6). Hoedt u echter voor de conclusies. Weet dat iedereen dit leest en de analyses zijn meestal al lang in de koersen verwerkt.

Het grootste probleem zit hem echter in de onafhankelijkheid van de analisten. Deze worden betaald door hun werkgever (bank of andere instelling) en indien ze het al zouden willen, kunnen ze moeilijk tegen het belang van hun werkgever ingaan. Je moet er dan ook terdege rekening mee houden dat bankadviezen opgelegd of gestuurd kunnen zijn en niet altijd de realiteit weergeven. Zo bestaan er regelrecht gesponsorde campagnes om een bedrijf in een positief daglicht te stellen. 2 voorbeelden:

1.Bedrijf A is grote klant bij Bank B. Met grote klant bedoel ik: het bedrijf A heeft enorme leningen openstaan bij Bank B. Bedrijf A doet het niet zo goed en wil een extra budget (opnieuw een lening). Zowel bedrijf als bank hebben alle belang bij positieve berichten over het bedijf, want de bank wil in eerste instantie zaken doen, maar vooral ook dat zijn leningen terug betaald worden. Zal deze bank dan toelaten dat zijn analist dit bedrijf de vernieling in schrijft en een verkoopadvies afgeeft? Nee, natuurlijk niet. Zal het bedrijf niet aansturen op ontslag van deze analist of de relatie met de bank afbouwen? Het antwoord is JA. Met andere woorden zowel de bank als de analist (door zijn afhankelijkheid) zullen de zaken positiever voorstellen dan ze zijn.

2.Opnieuw een grote klant van de bank komt met een groot pak aandelen die hij wil verkopen aan een goede prijs. Deze zet dan de bank(analist) letterlijk onder druk om positief te zijn over een bepaald aandeel. Dan ontstaat de kans dat u als onwetende een pakket aandelen aanbevolen wordt door de bank, waarvan ze zelf de verkoper is! Zo was er ooit een analist Henry Blodget (Merryl Lynch – ook reeds op de klippen), bijgenaamd King Henry. Zijn officieel advies voor bepaalde aandelen luidde: bijkopen voor de korte en lange termijn. In zijn interne mail voor grote klanten kon men lezen: deze aandelen zijn “piece of shit” (gelieve zelf te vertalen).

Eén van de meest gebruikte adviezen van bankanalisten is HOUDEN. Als je dit ontleedt, kom je tot de volgende conclusie: Voor wie geen aandelen heeft, betekent dit :NIET-Kopen, voor wie er wel heeft: NIET-Verkopen. Dit is tegenstrijdig en wilt eigenlijk zeggen dat het aandeel weinig opwaarts koerspotentieel heeft (er zijn geen kopers want het advies is niet-kopen). Houden is eigenlijk een verbloemde term voor Verkopen.

Market under-/outperform zijn ook zo’n geliefkoosde termen. Wat ben je daarmee? Outperform klinkt veelbelovend, maar als de markt -50% is, wat betekent dan outperform: -35%?. Ooit waren de adviezen voor GM underperform en voor Renault outperform voor de autosector. Deze adviezen zijn nog altijd min of meer juist, want: GM is officieus al lang failliet (ze gaan naar -100%) en Renault “outperformed” op -90% van zijn top.

2. De OPPERVLAKKIGHEID

Als je weet dat de voornaamste bedoeling van de media is: het verkopen van hun tijdschriften en kranten, dan weet je dat de inhoud niet altijd op de eerste plaats komt. Deze kranten en tijdschriften moeten vooral opgevuld worden en kennen meestal een deadline voor de artikels. Deze bulken dan van de oppervlakkigheid en zelfs onjuiste informatie. Het is eigen aan journalisten dat ze menen het beter te weten dan de geïnterviewde zelf. Niet zelden blijkt het artikel niet de juiste weergave van het interview te zijn. De journalist doet niet altijd de moeite om de juiste toedracht te willen begrijpen of verspreiden.

Ter staving 2 voorbeelden:

Vandaag lees ik in een Amerikaans tijdschrift dat Europa er veel slechter voorstaat dan Amerika. Men schrijft letterlijk dat de problemen in Europa 20X groter zijn dan in Amerika. De in de herfst goedgekeurde bailout van 0,7 triljoen dollar is slechts een peulschil van wat Europa nodig heeft: 14 triljoen dollar. Met andere woorden: Amerikanen don’t panic and feel good, kijk naar Europa: daar zijn er pas problemen. Tja, lees ik niet net het omgekeerde in de Europese pers? Nochtans bespreken ze dezelfde feiten. Gekleurde artikels is het minste wat je ervan mag zeggen. De waarheid is dat beide continenten er even erg aan toe zijn.

Soms gebeurt het dat ik een oud tijdschrift doorblader, je weet nooit waarvoor het interessant is. Zo vond ik recent een tijdschrift terug van de belangrijkste financiële media in België. Datum:mei 2007. Hierin staat een interview met Bill Miller (versloeg 15 opeenvolgende jaren de beursindex en is fondsbeheerder). Zowel op de voorpagina, als op de eerste pagina, als de kop van het artikel stond: Amerikaanse aandelen zijn 15% ondergewaardeerd. Wie enkel en alleen op deze titel afging en zwaar in deze aandelen investeerde, zal van een zeer kale kermis thuisgekomen zijn. Tevens zou je, ondanks zijn verdiensten, Miller kunnen klasseren in de groep van gevallen beursgoeroes.

Het grappige echter is dat nergens in het artikel zelf deze uitspraak vermeld staat. Het is dus gissen of Bill Miller dat wel gezegd heeft. Hij is inderdaad op dat moment (april 2007) nog altijd positief over aandelen, maar waarschuwde ook dat de grondstoffenhausse op zijn einde liep en dat zich een vastgoedzeepbel in Amerika aan het ontwikkelen was. Miller blijkt dan toch klaar te zien. Je kan besluiten dat de journalist zich alvast zwaar vergist heeft in wat het belangrijkste was van het interview.

Verder in hetzelfde tijdschrift lees ik ook nog de lof over bankaandelen (er komt een grote consolidatie aan, inderdaad ) met een groot stijgingspotentieel. Het kan verkeren, zei er ooit iemand.

Het is duidelijk: klakkeloos adviezen of tips navolgen, kan u zuur opbreken. In advies nummer 8 bespreek ik wie wel iets interessants te vertellen heeft.

Dit advies maakt deel uit van een reeks van 10. Elk afzonderlijk hebben ze niet de waarde die ze verdienen. Advies 1 waarschuwt om bewust te beleggen en zo verlies te vermijden, advies 2,3 en 4 bespreken het kopen, bijhouden en verkopen van aandelen, advies nr.5 toont aan dat opties u daarbij kunnen helpen. Advies 6 t.e.m. 10 zijn randadviezen, maar daarom niet minder belangrijk. Advies 6 handelt over kennis, orde en discipline. Advies 7 bespreekt naar wie u niet moet luisteren en 8 naar wie wel. De tien adviezen samen zullen u helpen de verliezen te beperken en hopelijk u in staat te stellen om meer winst te maken.

1. Kennis: Het is logisch dat u eerst met aandelen begint. Pas nadat u tenvolle de kennis hierover bezit, kunt u ook in opties en turbo’s gaan. Hierbij kunnen optiestrategieën zeer lucratief zijn, toch moet u weten dat het vooral specialisten zijn die hierin handelen. Bij opties heeft u altijd een tegenstander (u kunt geen opties kopen als een ander ze niet schrijft en vice versa), en op het einde van de rit zal diegene met de meeste kennis de meeste winst maken. Het eerder besproken daytraden is niet aan mij besteed, dit heeft mijn inziens niets met beleggen te maken en steunt op kicks, waarbij het vooral de brokers zijn die hier rijk van worden. Veel daytraders houden het niet lang vol en beleggen is nu net iets wat levenslang moet kunnen.
2. Orde: Wie een uitgebreide portefeuille heeft met aandelen en opties, kan al eens door het bos de bomen niet meer zien. Een aanrader is dan een goede broker te hebben waar je alle aandelen of opties die samenhoren, netjes kan scheiden in verschillende tabbladen. Die houden alles overzichtelijk en kan je meteen ook zien waar je winst of verlies zit (wat toch het allerbelangrijkste is). Een onoverzichtelijke portefeuille leidt meestal tot verkeerde handelingen en meer verlies. Een aanrader bij sommige brokers is dat je op papier kan handelen. Je kan dan alle mogelijke posities innemen zonder het met echt geld te moeten doen. Zo leer je beleggen zonder geld te verliezen. Ook computerprogramma’s kunnen helpen, alhoewel hier ook het gevaar schuilt dat alles te ingewikkeld wordt. Mijn mening is: hoe eenvoudiger je belegt, hoe meer controle je hebt, hoe meer winst je maakt.
3. Discipline: Er bestaat een Engelse zegswijze: “Plan your trade and trade your plan”. Hierin zit een grote waarheid vervat: maak bij beleggen een plan op, en volg dat plan. Denk bij het handelen niet alleen aan de mogelijke winsten (of verliezen), maar stel vooraf zeker een paar zaken vast zoals: een doel, wanneer je gaat handelen, … en wijk daar ook niet van af. Indien u emotioneel bent of onder druk staat, is het best niet te handelen. U moet u volledig kunnen concentreren op hetgeen waarmee u bezig bent. Even belangrijk is wel uw plan tijdig te evalueren en toetsen aan de eventuele veranderde omstandigheden. Indien u toch afwijkt van uw plan doe het dan bewust en geef uzelf de tijd. De volgende dag kan het er helemaal anders uitzien. Vandaar mijn aversie voor daytraden: dit laat u niet toe alles rustig te bekijken.

Ondanks dat u met de vijf vorige adviezen weinig kennis over de aandelen zelf hoeft te hebben, ben ik toch van mening dat hoe groter de kennis, hoe beter u bepaalde situaties zult aanvoelen. Beursadvies nr. 7 beschrijft dan naar wie je absoluut niet moet luisteren en nr.8 naar wie je best wel luistert.

Dit advies maakt deel uit van een reeks van 10. Elk afzonderlijk hebben ze niet de waarde die ze verdienen. Advies 1 waarschuwt om bewust te beleggen en zo verlies te vermijden, advies nr.5 toont aan dat opties u daarbij kunnen helpen, advies 2,3 en 4 bespreken het kopen, houden en verkopen van aandelen. Advies 6 t.e.m. 10 zijn randadviezen, maar daarom niet minder belangrijk. De tien adviezen samen zullen u helpen de verliezen te beperken en hopelijk u in staat te stellen om meer winst te maken.

Als u pech hebt, dan kan het zijn dat u bij een stijgende trend juist op de top gekocht hebt. Daar moet u rekening mee houden. Fundamentele of technische analyse zal u daarbij niet altijd helpen. U weet het al, zoals de bodem een gok is (of geluk), zo is ook de top. U verkoopt dan wel TIJDIG na een daling (tussen 5% en 33%, zie beursadvies nr. 4), maar dat verlies hebt u toch aan uw been als u op de top gekocht hebt. Als de trend omkeert, kan het zo razendsnel gaan, waardoor het aandeel bvb. direct tientallen procenten lager noteert. Wat doe je dan om je tegen dit risico in te dekken?
Het kopen van een putoptie! Dit type optie wordt meer waard als het aandeel daalt. De kost voor de optie gaat wel af van uw winst. Een verzekering kost nu éénmaal geld en zoals u uw ander bezit (huis, auto, leven!) beschermt met een verzekering, zo beschermt u uw aandelen met een optie.
Nu wordt het moeilijk: want wanneer wordt een optie interessant? En welke optie? Dit hangt volledig af van de prijs van de optie. Vorig jaar (2008) waren de opties verschrikkelijk duur. Dit is logisch te verklaren: de optieprijs bestaat uit een intrinsiek gedeelte (wat het echt waard is) en een verwachtingswaarde (wordt ook lucht genoemd). Het is vooral deze lucht die nu hoog is, want door de volatiliteit van de aandelen, is de kans groot dat de opties uitgeoefend zullen worden en moet er daarom een hogere prijs voor betaald worden. Het is nodig zelf een berekening te maken welke optie de interessantste is. Indien u niet genoeg onderlegd bent in opties, raad ik aan een optiecursus te volgen. Er worden er gratis aangeboden op het internet.
Het laatste jaar 2008 (en nu nog) was er gigantisch veel geld te verdienen met het schrijven van opties, de risico’s waren echter navenant. De vix (volatility index) staat al geruime tijd boven de 40 (tot 75) en dit is echt uitzonderlijk. Hoe hoger die staat, hoe meer lucht in de premies van de opties zit.
Met opties is het ook mogelijk om omgekeerd te werk te gaan. Stel dat de trend dalend is. Hierop kunt u ook inspelen, want een trend is een trend. Dit noemt men short gaan. Zo kunt u ook handelen in een dalende markt. U verkoopt aandelen die u niet heeft en koopt ze terug als ze een pak lager staan. Mocht het aandeel op een bodem staan als u het kocht, dan kunt u zich indekken door een calloptie te kopen. Deze optie stijgt in waarde als het aandeel stijgt. Hierdoor is “short gaan + calloptie” een bescherming tegen verlies. U werkt dan met een trailing stop kooporder om de andere adviezen toe te passen.
Met opties kunt u nog veel meer doen, zo is het mogelijk om volledige optiestrategieën uit te werken. Ik kan opnieuw een ellenlange lijst opsommen. Er bestaan wel honderd strategieën, met mooie namen als reverse ratio call spread, ongedekte variabele ratio call write, bullish call calendar spread en niet te vergeten de butterfly zowel in short als in long versie. Dit brengt ons naadloos bij mijn zesde beursadvies: Verdwaal niet op de beurs.
Dit advies maakt deel uit van een reeks van 10. Elk afzonderlijk hebben ze niet de waarde die ze verdienen. Advies 1 waarschuwde om bewust te beleggen en zo verlies te vermijden, advies 2,3 en 4 bespreken het kopen, houden en verkopen van aandelen. Advies 6 t.e.m. 10 zijn randadviezen, maar daarom niet minder belangrijk. De tien adviezen samen zullen u helpen de verliezen te beperken en hopelijk u in staat stellen om meer winst te maken.