Risico van aandelen
Het is algemeen bekend dat wie belegt vooral slechts oog heeft voor de hoeveelheid winst die hij kan halen in een zo kort mogelijke tijd. Dit gaat van mensen die supersnel rijk willen worden tot gematigden die al blij zijn als ze een deftig pensioen kunnen opbouwen. Toch vind ik dit niet de juiste instelling. Vooraleer ook maar 1 euro te beleggen, zou de vraag moeten zijn: Welk risico loop ik met mijn belegging? Eerder had ik al een artikel gewijd aan het risicokarakter van obligaties, bij aandelen is het vanzelfsprekend nog belangrijker.
Of je nu 1000€ te beleggen hebt of 1000000€, in se blijft het karakter van aandelen beleggen hetzelfde, we onderscheiden drie gevallen:
1. Cash aankoop van aandelen: normale risico van aandelen
Je moet er van uitgaan dat je de volledige inleg kan verliezen. Ieder aandeel heeft de “potentie” om tot nul terug te vallen. Wie aandelen Fortis, Bear Stears of GM in bezit had, weet er van mee te praten. Je kan op 2 manieren beleggen: een goede= zonder emotie en een slechte. Bij deze laatste laat je de verkoop of aankoop afhangen van je gevoel op het moment dat je handelt. Heel vaak laten beleggers dan hun verliezen oplopen en kunnen geen afscheid nemen van hun positie. Ze maken er dan een langetermijn (verlieslatende) positie van i.p.v. de wellicht bedoelde snelle winst.
Toch kan ook de emotieloze belegger zware verliezen lijden. Deze belegger koopt en verkoopt aan -op voorhand-bepaalde koersen door stops en limieten in te bouwen. Toch heeft ook hij hier niet alles in de hand. Wat als een aandeel geschorst wordt en later aan een fractie van de koers weer opent (Fortis)? Wat als er een gap is tussen de vorige sluitingskoers en de openingskoers die ver onder de stop ligt? Vooraf goed weten waar de risico’s liggen, geeft een beter inzicht in mogelijke verliezen.
2. Aankoop van aandelen op margin: verhoogd risico
Stel dat je aandelen koopt met 50% cash en de rest op margin. Hiermee creëer je een hefboomeffect waarbij het rendement verdubbelt ten opzichte van 100% cash. Dit lijkt alweer zeer verleidelijk. Je kan dus dubbel zoveel aandelen aanhouden voor dezelfde investering. De andere, niet onbelangrijke, kant van de medaille, is dat waar bij punt één, je enkel je volledige investering kunt verliezen, nu een meervoud kunt verliezen naargelang van het percentage margin je gebruikt. Met dit verhoogd risico geen rekening houden, is daarom ook een zware fout.
3. Het shorten van aandelen: ongelimiteerd risico
Hierbij beleg je omgekeerd: Je verkoopt eerst aandelen die je niet hebt en koopt ze nadien terug. Deze methode is ideaal bij een dalende beurs: je koopt ze dan namelijk goedkoper terug dan je ze verkocht hebt, waardoor een winst ontstaat, je blijft namelijk aan de wet: verkoop hoog en koop laag voldoen.
Aandelen verkopen die je niet hebt, is iets bizar. Eigenlijk leen je eerst die aandelen bij je broker. Deze broker gaat ze halen bij een andere klant die deze aandelen bezit. Dit is pervers, want de nietsvermoedende belegger wordt hierdoor gerold. Terwijl de belegger aandelen koopt in de hoop dat ze stijgen, worden ze door de broker/shorter gebruikt om de prijs naar beneden te krijgen doordat ze verkocht worden. Wie tegen dit soort praktijken is, kan zoals ik, laten weten dat je niet toelaat dat je aandelen gebruikt worden voor het shorten.
Voor het shorten van aandelen heb je een margin account nodig. Hierdoor moet er al een belletje rinkelen. Wie aandelen verkoopt, ontvangt cash op zijn rekening. Doordat aandelen onbeperkt kunnen stijgen, is ook het mogelijk verlies onbeperkt, je moet ze immers op een bepaald moment terugkopen. Hierbij kan ook de belegger die met stops en limieten werkt weeral verrast worden door gaps (zie 1). Daarom zal de broker margin eisen die boven het ontvangen verkoopbedrag zal stijgen om dit risico in te dekken.
Conclusie: Aandelen behoren tot een hoog risicoprofiel. Gekochte aandelen met cash hebben een gelimiteerd verlies (uw volledige inleg), gekochte aandelen on margin hebben een gelimiteerd verhoog verlies (uw volledig inleg maal de margin) en geshorte aandelen kennen een zeer hoog risicoprofiel met ongelimiteerde verliezen. Eénmaal zich volledig bewust van de risico’s, kan men zich concentreren op de winsten die er zeker te behalen zijn.