Wat is uw euro of dollar echt waard?
Betalen we niet teveel als we meer dan 1000 dollar neertellen voor een ounce goud? Is dit geen gekkenwerk? Nog nooit in de geschiedenis van de euro of dollar is zoveel betaald voor iets redelijk “waardeloos” als goud! Ik wil hier een kleine berekening maken wat eigenlijk de juiste waardeverhouding zou moeten zijn.
Vooraf een aantal afspraken. Het heeft geen zin om hier de perfect juiste cijfers te hebben, op het eind zal duidelijk worden waarom. U moet ook weten wat de definitie van geld is, namelijk een handig tussenruilmiddel om 2 verschillende goederen te ruilen. Hoeveel levende schapen u moet ruilen tegen een auto is nogal moeilijk. Daarom gaan we eerst de waarde bepalen van de auto en daarna van een levend schaap. Daarvoor hebben we een rekeneenheid nodig. Dit kan een tel-eenheid zijn (muntstukken, briefjes met een cijfer erop), gewichtseenheden (goudgrammen) of zelfs volume-eenheden, als het maar berekenbaar is.
Zo stellen we vast dat een auto bvb. 100 eenheden waard is en een schaap 8. Hier duikt al onmiddellijk een nieuw probleem op. Ofwel moeten we 12, ofwel 13 levende schapen geven voor 1 auto. Een half levend schaap ruilen, is nogal moeilijk. Daarom gaan we de schapen eerst ruilen tegen een tussenruilmiddel van GELIJKE waarde. Dit ruilmiddel kan dan weer tegen GELIJKE waarde worden geruild tegen een auto. Een tussenruilmiddel moet dus dezelfde waarde kunnen aannemen als de te ruilen goederen. Lange tijd is dit goud en zilver geweest, omdat hun gewicht een perfecte rekeneenheid was en deze metalen relatief gemakkelijk te verdelen zijn. Slimmeriken hebben uiteindelijk goud en zilver vervangen door geldpapier met cijfertjes erop. Papier zelf heeft natuurlijk nauwelijks waarde, het krijgt slechts zijn waarde als het gedekt wordt door een tegenwaarde.
Deze tegenwaarde kan van alles zijn. Zo hebben aandelen als tegenwaarde een stukje van een onderneming, obligaties zijn dan schuldbewijzen van een leningen en zo was 1 dollar niets anders dan een wissel die recht gaf op 1/20,67 ste ounce goud. Dit laatste is redelijk belangrijk: de waarde van de dollar hing dus volledig af van goud of anders gezegd iedere dollar werd/wordt gedekt door goud. In verschillende stappen heeft men de vaste verhouding van dollar en goud losgelaten en kon de dollar aan zijn onophoudelijke inflatie-rit beginnen.
Waar staan we vandaag?
Men kan eenvoudig de M2 van de dollar afzetten tegen de dekking in goud.
(M2= al het chartaal en giraal geld + korte termijn deposito’s in een bepaalde munt, zie ook hoeveel-geld-is-er-in-omloop-deel-1/). Waarom M2? Omdat het de enige cijfers zijn die nog gepubliceerd worden door de Federal Reserve).
Een korte berekening leert ons het volgende:
M2: 8391 miljard dollar, goud in bezit: 8133 ton
8,4.10 (macht 12) dollar : 8,1.10 (macht 9) gram goud is ongeveer 1030 dollar voor 1 gram goud of 32.000 dollar/ounce goud.
We kunnen iets gelijkaardigs doen voor de euro:
M2: 8213 miljard euro, goud in bezit: 10484 ton
8,21 . 10 (macht 12) euro : 10,48 . 10 (macht 9) gram goud is ongeveer 780 euro voor 1 gram goud of 24.000 euro/ounce goud.
(1 ounce= 31,103 g)
Hierbij een aantal belangrijke opmerkingen:
- Bovenop de M2 is er nog veel meer aan papieren rommel uitgegeven, zodat deze uitkomst slechts een minimum is, maar de echte verhouding ligt wellicht nog een factor hoger (2 maal?, 5 maal?????)
- Dit betekent dat de dollar en de euro minstens 30x overgewaardeerd zijn.
- Een eigenaardigheid is dat de verhouding euro/dollar in deze berekening nauwelijks verschilt met de huidige verhouding van de overgewaardeerde waarde. Een bewust spelletje van de centrale banken om gelijklopend te inflateren? Met andere woorden: door gelijke tred te houden, ondersteunen ze eigenlijk elkaar, waardoor er een soort labiel evenwicht is.
- De veranderende hoeveelheid goud in de wereld heeft slechts een beperkte invloed op deze cijfers, alsook de waarde van goud ten opzichte van andere goederen. Het grootste verschil zit hem in de stijgende geldhoeveelheid zonder dekking.
Conclusie: Ik geloof dus helemaal niet dat de dollar in zijn eentje zal crashen (geleidelijke en tijdelijke waardedalingen of stijgingen tussen de munten onderling kan natuurlijk wel). De enige mogelijkheid is een crash van het volledige geld fiatsysteem. Tot dan wordt de dollar-euro-yenfiatgeld wellicht de grootste zeepbel aller tijden.
4 Responses to “Wat is uw euro of dollar echt waard?”
Comment from richard
Time 18 januari 2010 at 19:43
Geachte mensen,
Het lijkt wel of we hier een voor en tegenstanders debat hebben over goud. Natuurlijk zullen er altijd mensen zijn die zo door onze media zijn gemanipuleerd dat ze het volste vertrouwen hebben in ons fiatgeld, maar voor die mensen heb ik even een leuk stukje hoe het in Argentinie is gegaan door hier even een tekst te gaan plakken van een Argentijnse economische analist Adrian Salbuchi, die ons de tip geeft om al ons geld van de bank te halen:
De wereldwijde financiele crisis gezien door de ogen van een Argentijnse analist
Dit is wat er nu in Europa en de VS, en over de hele wereld gebeurt: de lasten worden afgewenteld op de belastingbetalers, de lusten zijn voor de kleine top bankiers (vereenvoudigde voorstelling). Kortom: een ponzi of pyramidestelsel.
De Argentijnse economische analist Adrian Salbuchi, die al drie keer het instorten van het economische systeem en ook het ontstaan van hyperinflatie in zijn eigen land heeft meegemaakt, adviseert op grond van zijn uitgebreide ervaring aan iedere inwoner van de VS en Europa: Haal zo snel mogelijk je geld van de bank af, en koop er van alles voor – voordat het geld niets meer waard is.
Iedereen heeft het over de wereldwijde financiele crisis. Ik wil u laten zien dat, gebaseerd op onze ervaringen in Argentinie, dat er geen wereldwijde financiele crisis IS. Waar u in de eerste wereld (ontwikkelde landen) mee te maken heeft, is een wereldwijde instorting van het hele systeem. En er is geen enkele manier om dit te voorkomen.
Misschien denkt u dat dit overdreven is, maar ik zal u aan de hand van onze ervaringen laten zien, dat wij het misschien wel beter weten.
Voor een hedendaagse Argentijnse peso koop je nauwelijks een buskaartje in het centrum van Buenos Aires. Maar als je teruggaat naar 1970, dan zou je er heel Argentinie wel 3 tot 4 keer mee kunnen opkopen. Waarom? Omdat wij sinds januari 1970 al vier enorme monetaire veranderingen hebben meegemaakt, waarbij er in totaal 13 nullen van onze valuta zijn afgehaald. Dat betekent dat een hedendaagse peso in die tijd 10 biljoen pesos waard zou zijn, en daar zou je toen dus heel Argentinie 3 of 4 keer mee kunnen opkopen.
Dat is pas inflatie! Het is zelfs hyperinflatie. Dus als wij lezen over jullie zorgen over inflatie: wij weten wat het is, wij hebben het allemaal al meegemaakt: inflatie, hyperinflatie, het omvallen van het bankensysteem, valuta-wijzigingen, mega-staatsschuld-obligatie ’swaps’, het sluiten van de banken, het bevriezen van alle bankrekeningen – zo’n beetje alles wat je kunt bedenken als het gaat over het instorten van het hele financiele en monetaire systeem van een kompleet land.
Dus gebaseerd op onze ervaring zou ik, als u in de VS en Europa mij zou vragen: wat moeten wij nu doen?, u antwoorden: Ga naar de bank, en haal je geld er af – en snel! Ik herhaal: Ga naar je bank en haal je geld er snel af, en koop er van alles mee. Koop een appartement, een huis, koop alles. Koop goud, koop een auto. Want het hele wereldwijde financiele systeem -wat ik extreem kapitalisme noem- is in feite een foutief model, omdat de financiele economie een grotere plaats heeft opgeslokt, ten koste van de echte economie.
Het financiele systeem, de financiele instellingen, zijn veel groter geworden dan de echte economie, terwijl dit altijd andersom moet zijn. De wereld van het geld, de wereld van de banken, de wereld van het monetaire systeem, horen altijd ondergeschikt te zijn aan de echte economie, die bestaat uit het bouwen van huizen, vliegtuigen, het produceren auto’s en voedsel, etcetera. Dat zou altijd bovenaan moeten staan, en het financiele systeem daar onder.
In onze tijd is het precies omgekeerd. Dus in het hevige gevecht van financien tegen de economie, heeft financien gewonnen – en nu maken ze u totaal kapot.
Wat er nu gebeurt met het wereldwijde financiele systeem is te vergelijken met een kwaadaardig kankergezwel. En nu is dat gezwel uitgezaaid, en dreigt het de hele economische basis te verwoesten. En het zal u vermoorden, en in dat proces tegelijkertijd zelfmoord plegen.
Pyramidesysteem
Er wordt veel gesproken over Ponzi-schemas, of pyramidestelsels, toegepast door Bernard Madoff. Als het alleen Madoff zou zijn, zou dat nog niet zo erg zijn. Want het hele wereldwijde financiele systeem is een pyramidestelsel. Ik zal u laten zien hoe dat in elkaar zit.
Net als een echte pyramide heeft dit wereldwijde financiele pyramidestelsel vier zijden. Deze vier zijden zien er als het volgt uit:
1. Geplande monetaire tekorten
Het echte geld, in de VS, Argentinie, Groot Brittannie etc., is het geld dat wordt uitgegeven door de staat. In de VS is dat nogal vreemd geregeld, omdat dit wordt uitgegeven door de Federal Reserve Bank, en dat is een prive instelling. Maar laten we stellen dat Centrale Banken het echte geld uitgeven: de dollars, de euro’s, de Argentijnse peso, etcetera.
Het hele systeem is op zo’n manier ontworpen, dat er nooit genoeg echt geld is om aan de behoeftes van de economie te voldoen. En daarmee komen we bij de tweede zijde van de pyramide:
2. Maak de economie afhankelijk van private banken
Omdat er nooit genoeg publiek geld is voor de economie, wordt dit vervangen en aangevuld met prive geld. Met andere woorden: het private bankensysteem. Dit systeem krijgt vervolgens de controle over de staat en de Centrale Bank (in de VS de FED), zodat er gegarandeerd wordt dat deze altijd onvoldoende geld blijven verstrekken. Het prive bankensysteem zegt dan vervolgens tegen de burger, tegen de ondernemer, tegen de politicus: als jullie meer geld nodig hebben, geen probleem, wij geven het aan jullie. En door alle leningen die ze op die manier verstrekken, en de rente die hierover betaald moet worden, verdienen ze gigantisch veel geld.
Dat is dus de tweede zijde van de pyramide: vervang het echte geld, dollars, de euro, etc., met nep-geld, met andere woorden: bankgeld. En dit blijft exponentioneel groeien.
3. Steek iedereen diep in de schulden
Consumenten staan bijna altijd in het rood, kopen alles op krediet, betalen alles met een lening. Wil iemand iets kopen? Geen probleem, verstrek hem krediet. Wil een bedrijf een nieuw gebouw neerzetten, een nieuwe fabriek? Geen probleem, verstrek maar krediet. En als de overheid iets wil doen – geen probleem, zolang ze zichzelf maar netjes in de schulden steken bij de private banken.
Daardoor heb je nu bijvoorbeeld in de VS de situatie dat de overheid meer dan $ 10 biljoen schuld heeft, de bedrijven ongeveer $ 9 biljoen en de burgers ook nog eens $ 9 biljoen. Iedereen over de hele wereld heeft schulden: de burgers, de bedrijven, de overheden – iedereen is geld schuldig. En de hamvraag is: aan wie? Waarom is de hele planeet in de schulden gestoken?
Vooral het nepgeld is erg gevaarlijk, omdat dit enorm veel geworden is. We hebben het dan over de derivatenmarkt. 20 jaar geleden bestond die markt nog niet (dit was toen nog illegaal). In 2002 was deze markt $ 102 biljoen groot, en bij het begin van de crisis in september 2008 al $ 531 biljoen (volgens andere schattingen is dit bedrag inmiddels $ 1,2 BILJARD). Realiseert u zich dat dit 10x zoveel als het Bruto Nationale Produkt van de hele wereld is, en 40x zo hoog als het BNP van de VS? Beseft u dat het nepgeld de echte economie volledig opgeslokt heeft, en dat dit het grote probleem is?
De bedragen zijn zo enorm, dat niemand dit nog kan stoppen. Geen Obama- bailout plan, geen FED bailout-plan, geen G-20 bailout plan – de bedragen zijn gewoon te hoog. En daarmee komen we bij de vierde zijde van de pyramide:
4. Winsten naar de banken, verliezen naar de burgers
In Argentinie zijn we inmiddels experts geworden op dit gebied. Omdat het hele systeem een model is, en het daarom voorspeld kan worden hoe het zal gaan lopen, weten we dat tijdens het groeien van het pyramidestelsel, er overal geld beschikbaar voor is. Leningen worden gemakkelijk verstrekt, krediet is goedkoop, iedereen verdient geld. En dit hele systeem wordt op een dergelijke manier opgezet, dat de enorme winsten via bepaalde kanalen naar de private banken, bankiers en aandeelhouders vloeien. Kortom, naar alle mensen die het volgens hen moeten krijgen.
Als het systeem dan op het punt komt waarop het wel moet exploderen, zoals gebeurde op 15 september 2008, en alles begint in te storten, dan wordt er een nieuwe serie gebeurtenissen in gang gezet. Terwijl alle winsten naar de prive banken en bankiers gaan, worden alle verliezen gesocialiseerd, dus op de burgers afgewenteld. Dit gebeurt door middel van bailout-plannen, gefinancierd met belastinggeld. En door de FED, die biljoenen dollars nepgeld uitgeeft, wat betekent dat in feite de hele planeet hiervoor moet betalen.
Argentinie maakte het al vaker mee
En waarom weten wij hier meer van dan jullie (in de VS en Europa)? Dat is makkelijk: wij hebben het al eerder meegemaakt. Ik ben 56 jaar oud en ben in Argentinie al door drie van deze crises heengegaan: in 1975, in 1989, toen we in een jaar 10.000% hyperinflatie hadden, en in 2001/2002, toen ons hele financiele- en bankensysteem instortte, en we op de rand van een burgeroorlog terecht kwamen.
Ieder van deze crises had verschillende karakteristieken, maar de resultaten waren altijd hetzelfde: alle winsten werden geprivatiseerd (dus gingen naar de private banken), en alle verliezen werden gesocialiseerd (dus kwamen voor rekening van de burgers). Hierdoor is ons land armer en armer en armer geworden.
De cyclus is in Argentinie heel kort; het duurt tussen de 12 en op zijn hoogst 17 jaar. Jullie in de VS en Europa hebben het nog niet meegemaakt, omdat de cyclus eigenlijk te lang geduurd heeft. Voor jullie is de Grote Depressie slechts een zwart-witfoto van mensen die in de rij staan voor een kommetje soep. Jullie zijn er nooit doorheen gegaan, wij wel. En wij weten daarom hoe dit alles zal eindigen.
Plan A is nu aan de gang
Daarom proberen wij hier, vanuit Argentinie, jullie ogen te openen voor het feit dat het alleen maar slechter zal gaan. Wat er nu aan de gang is, noem ik persoonlijk Plan A, wat er op neerkomt dat ze het proberen op te lossen door er enorme hoeveelheden geld in te stoppen. Dat deden Paulson en Bush al, en nu ook Obama en Geithner, en natuurlijke Bernanke.
Wat ze doen is het proberen dichten van de gaten, die bestaan uit nepgeld, met geld van de echte economie. Met andere woorden: met het geld van de belastingbetalers, en door het bijdrukken van echte biljetten. Ze proberen dus om met gebruik van het echte geld, de gigantische gaten van het nepgeld te dichten. Maar dat zal nooit genoeg zijn. En als ze hiermee doorgaan, dan krijg je overal hyperinflatie.
Plan B: Een nieuwe Amerikaanse munt
Plan A zal dus falen. Dan volgt Plan B. In feite zal dit een voortzetten van Plan A zijn, met daarbij een verandering in de Amerikaanse dollar. We krijgen waarschijnlijk een nieuwe dollar, die op goud gebaseerd zal zijn. Maar het zal geen echt goud zijn. Het zal waarschijnlijk, zoals ik het noem, financieel veilig goud zijn, dat voorzien zal zijn van een chip of een hologram, en onmogelijk na te maken zal zijn. Dit zogenaamde Federal Reserve goud zal mogelijk iets van $ 20.000 a $ 30.000 per ounce waard zijn (huidige goudprijs: ca. $ 880 per ounce). Het gewone goud, wat je kunt kopen en verkopen op de markt, zal iets van $ 1000 a $ 1500 per ounce waard worden.
Dit zal enorme gevolgen hebben voor de hele wereld. Amerika zal namelijk tegen haar eigen bedrijven, haar eigen burgers, en haar bondgenoten zeggen: ruil 1 oude dollar voor 1 nieuwe dollar in. En dat zal men prima vinden. Maar andere delen van de wereld, zoals de moslimwereld, Latijns Amerika en Afrika zullen het mogelijk aan de markt moeten overlaten. En als mensen in paniek raken, zullen ze proberen hun oude dollars voor nieuwe dollars in te ruilen, in een verhouding van misschien 2 tegen 1, 4 tegen 1, 10 tegen 1, misschien wel 20, 30 oude dollars tegen 1 nieuwe dollar.
De introductie van de nieuwe Amerikaanse munteenheid zal daarom als gevolg hebben, dat de enorme verliezen (en schuldenlast) zullen worden geexporteerd naar verschillende gebieden in het buitenland, Latijns Amerika, Afrika, het Verre Oosten, het Midden Oosten, etcetera.
We hebben nog tijd om er iets aan te doen. Dat betekent dat iedereen, speciaal in de VS en in Europa, de mechanismes die hierachter zitten, moet gaan doorzien, en de mensen die hiervoor verantwoordelijk zijn, zullen identificeren, en er vervolgens iets aan gaan doen. Daarmee redden jullie niet alleen je eigen voortbestaan, maar dat van iedereen op deze hele planeet.
Comment from geert
Time 18 januari 2010 at 19:47
Het systeem zal het begeven. Dat ligt gewoon vast. Indien ik een bankier of 1 van de rijke elite zou zijn, dan zou ik willen dat het systeem crasht. Want daar valt veel meer mee te verdienen. 1 jaar crashe levert net zoveel op als 3 tot 5 zeer goede jaren van stijgende markten of meer zelfs.
Ons systeem zal er heel anders uit gaan zien en mogelijk zal het geld en goud verdwijnen. Dat goud tot grondstoffen wordt gerekend, is al een signaal. Goud is nu nog geld, maar of dat altijd zo zal blijven betwijfel ik. Minder dan 5% is fysiek geld, de rest bestaat alleen in computers. Dus die 5% kunnen ze net zo goed laten verdwijnen.
Degene die Argentinië en Zimbabwe in elkaar lieten storten, zijn dezelfde mensen als achter Amerika en de wereld. Dus waarom zou de wereld ons kunnen redden? Zo werkt de wereld niet. Het systeem MOET crashen om een nieuw systeem te kunnen opzetten. De ellende die we dan zullen meemaken zal mogelijk 20 tot 50 jaar aanhouden, tenzij ze WW III zullen starten. Dan is er maar 10 jaar ellende. Uiteindelijk zal het dus leiden tot oorlog.
Dit is niks nieuws. Honderd of duizenden jaren geleden was het al zo, dus nu zal het weer zo zijn. Karl Marx heeft een interessant onderzoek gedaan.
———————————————-
“Owners of capital will stimulate the working class to buy more and more of expensive goods, houses and technology, pushing them to take more and more expensive credits, until their debt becomes unbearable. The unpaid debt will lead to bankruptcy of banks, which will have to be nationalised, and the State will have to take the road which will eventually lead to communism.”
Karl Marx, Das Kapital, 1867
Karl Marx has a interesting views on it. He has fundamentally addressed the issue of the economic order (anno: 2009 New World Order). Eventually, he said, the capitalist system will blow themselves up in an inevitable class struggle, what it means that production owned by the state and will fall and Socialism has entered.
———————————————–
Richard, erg goed artikel. Ik volg Salbuchi op Youtube. Hieronder zijn kanaal en hij heeft erg vaak interessante zaken te melden.
http://www.youtube.com/user/arsalbuchi
En de geschiedenis herhaalt zich altijd;
The thing that has been, it is that which shall be; and that which is done is that which shall be done: and there is no new thing under the sun. (Ecclesiastes 1:9)
Dus het systeem zal onderuit gaan, omdat het altijd zo is geweest. Dat was al ten tijde van het verdeelde rijk, Spaanse rijk, Rome en nog vele andere. De grootste crediteur ter wereld zal de macht krijgen, maar dan moet eerst het vorige rijk de grootste debiteur worden en dat is al aardig gelukt. Ook moet het goud worden verscheept. Dat zien wij nu gebeuren. Dus India word mijn inzien de nieuwe wereldmacht. Ik zie niet zoveel in China, maar wel in India. Ik zou nog eerder beleggen in Irak, Iran of Afganistan dan in China. Het grappige is dat wanneer je de opkomst van Amerika onderzoekt er vele vergelijkingen zijn met heden. Toen was het ook nog onduidelijk wie de macht zal krijgen, maar de meeste signalen wijzen naar India!!! Beleg in India ipv China.
Pingback from Adrian Salbuchi over de financiele crisis
Time 5 maart 2010 at 12:57
[...] belandde ik op de website van Beursbeeld.be waar ik aandachtig een artikel las over "Wat is uw euro of dollar echt waard?" Vooral de reactie van Richard trok mijn aandacht. Hij gaf een vertaling weer van de visie [...]

Comment from mark kuiper
Time 18 januari 2010 at 19:42
Van goud kun je producten maken, in die zin heeft het een (geringe!)intrinsieke waarde. Papiergeld kan als oudpapier herbruikt worden en heeft vrijwel geen intrinsieke waarde. De waarde die goud en geld beide hebben, is gebasseerd op afspraak, geloof en vertrouwen dat dit ruilmiddelen zijn. Omdat vertrouwen in papiertjes moeilijk is, werd er aanvankelijk een koppeling gemaakt met goud en zilver, omdat hier een traditie van vertrouwen al bestond. In wezen zijn beide vormen van vertrouwen gelijkwaardig -zolang we althans vertrouwen hebben in de centrale banken die de geldwaarde controleren! (Dat wil zeggen: schaarsheid van geld.) Beide vormen van geloof (in papiergeld, in cijfertjes op een scherm die een bankrekening verbeelden of goud) werken onafhankelijk van elkaar. Ze werken zolang iedereen het geloofspelletje meespeelt. Zodra een grote groep mensen het geloof in geld of goud opzegt (en voor een auto betaling in schapen eist in plaats van in geld of goud, zoals in Zimbabwe is gebeurd)klapt het systeem en is de waarde van geld of goud nihil. Nadenken over de waarde van papiergeld door sommetjes te maken met goud, is niet noodzakelijkerwijs relevant, er is geen enkele noodzaak voor een koppeling tussen beide geloofssystemen. De waarde van het dollars of euro’s moet gemeten worden aan de productie van goederen en diensten, niet aan een hoeveelheid goud die wel of misschien helemaal niet ergens in bunkers ligt opgeslagen, die hele operatie is irrationeel. Geld hoeft helemaal niet gedekt te zijn door goud, lariekoek van vijftig jaar geleden! Geloof is de dekking. Het is alleen relevant als men meent dat het geloof in goud sterker is dan het geloof in geld en tegelijkertijd het geloof in geld onder druk staat. Wie dit verhaal overtuigend weet te brengen, creeert een zichzelf bewarende profetie. Zolang we in geld geloven, kunnen we goud missen. Wie goud bezit moet dus hard roepen dat er een enorme ramp staat te gebeuren. Je roept bijvoorbeeld dat de waarde van de dollar 96% is gedaald. Dat in diezelfde periode iedereen welvarender is geworden, houdt je even buiten beeld. Alleen de angst voor die ingebeelde ramp is al genoeg om de goudprijs te laten stijgen. Blijft iedereen nuchter, dan verliest goud 80% van zijn waarde. Theoretisch kan er een moment komen waarop we zeggen: we vertrouwen op geld, dat is onze keuze, gooi het goud van fort Knox op de markt. Dat zou een rationele stap zijn. Die stapels goudstaven zijn nu volledig nutteloos. Maak er leuke oorbellen van! Nog beter is om al dat goud zonder ruchtbaarheid in oorbellen op de markt te brengen en een lege bunker zwaar te bewaken en te roepen datvoor de zwakgelovigen daar de garantie ligt voor het geloof in geld. Zolang iedereen gelooft, werkt alles, ook als is het er niets, kijk maar in kerken en moskeeen. Omdat het gaat om geloof, is er geen verschil tussen een volle en een lege goudbunker.
Indien we het vertrouwen in de centrale banken verliezen, is goud een tweede geloof om op terug te vallen. Theoretisch gezien kan ook de schaarsheid van goud verdwijnen. Stel dat er in het oerwoud van Brazilie goudpompen worden opgesteld die de prodcutie van goud verduizendvoudigen, dan is het ook gedaan met het vertrouwen in goud!
Economie is erg humoristisch, bijna grappiger dan godsdienst. En ook even eng en wankel….